previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
Shadow
Slider

De Stoomtram op Walcheren 1906-1937

Op zaterdag 14 april 1906 vond de officiële ingebruikname van de tramlijn Middelburg-Domburg plaats. De Stoomtram liep vanuit Koudekerke naar Vlissingen, Middelburg en Domburg.  Voor die tijd liep het vervoer van goederen en personen middels paard en wagen of gewoon lopend met een handkar of bokkewagen. Dit ging over karrensporen en niet over geplaveide wegen. Na de paardetram verscheen de stoomtram, die onder luid gebel door de stad reed. In Koudekerke werd een station aangelegd, waar in een depot en een werkplaats was voorzien. Daar werd het hoofdkantoor gevestigd. 

Stoomtram Middelburg-Vlissingen 1895

1895. Stoomtram Groote Markt. Op 24 december 1881 spoorde de stoomtram voor het eerst tussen Middelburg, vanaf de markt, en Vlissingen. 

  

 

Tramlijn Middelburg-Domburg

De tram vertrok vanaf het wisselemplacement aan de Loskade te Middelburg. Aan de Blauwedijk werden de vele passagiers aan boord genomen. Via de tramlijn langs de Vlissingse watergang kruiste de tramlijn de Vlissingseweg, over een nieuw gebouwde brug. Omdat vervolgens ook de tramlijn Vlissingen-Middelburg (TVEM) gekruist moest worden, diende een trammedewerker voor de tram uit te lopen om uit te kijken voor het overige verkeer. Dit diende bij elke passage te gebeuren. De voorloper werd in de volksmond spottend de Tramezel genoemd; alsof hij de tram voorttrok.

Stoomtram, vertrek Blauwedijk te Middelburg

film icon   
 Stoomtram 1930 aankomst Blauwe Dijk

 

Na de passage liep de tramlijn via de landerijen richting Koudekerke. In Koudekerke werd halt gehouden. Hier kwamen immers de lijnen vanuit Middelburg en Vlissingen samen op het emplacement (nu Stationsstraat). Vanaf het Station Koudekerke (nu de Ruyterstraat) vertrok de stoomtram in de richting van Biggekerke, Zoutelande/Meliskerke, Westkapelle, Domburg aan. Elke halte had een stationsgebouwtje waarin een wachtkamer met café was. De stationsagent woonde er ook. In Domburg was een aanmerkelijk groter gebouw dat plaats bood aan wachtkamers eerste en tweede klas en een restaurant.

Tot omstreeks 1930 bleek dat de tramverbinding goed rendabel was. Hierna verschenen nieuwe vervoermogelijkheden, opkomst auto en aanleg wegen. Een zware economische crisis in de dertiger jaren zouden het lot van de Stoomtram Walcheren bezegelen. In december 1936 werd de tram op het traject Middelburg-Domburg vervangen door een autobus en de laatste tram van Middelburg naar Vlissingen reed in augustus 1944.

 

Nawoord: Al in 1881 kent Walcheren een tramlijn tussen Middelburg en Vlissingen, geexploiteerd door het Belgische bedrijf Chemins de Fer économiques Néerlandais (CFN). In 1885 wordt de exploitatie hiervan voortgezet door de S.A. des Tramways à vapeur de Flessingue-Middelbourg et extensions (TVFM).Daarnaast wordt op 15 mei 1903 de Stoomtram Walcheren (SW) opgericht, gevestigd te Vlissingen. Op 14 april 1906 neemt deze maatschappij de lijnen Middelburg-Koudekerke-Domburg en Koudekerke-Vlissingen in gebruik. In 1926 begint de onderneming tevens een autobusdienst van Middelburg via Serooskerke naar Domburg, waarna in de jaren dertig de trams grotendeels vervangen worden door autobussen.

De Electrische Tram Vlissingen-Middelburg (VM) van de Provinciale Zeeuwse Electriciteits Maatschappij (sinds 1929 de opvolger van de TVFM) wordt op 1 januari 1946 overgenomen door de Stoomtram Walcheren. Het gaat daarbij slechts om de vervoersconcessies. De tram Middelburg-Vlissingen rijdt dan al geruime tijd niet meer. In 1960 wordt de naam gewijzigd in N.V. Streekvervoer Walcheren. Zie collectie Rijksarchief Zeeland.

 

Bronnen, noten en/of referenties: 
http://www.koudekerke.info/ link

 

 

Website oudmiddelburg.nl. Brongegevens: Gids door Walcheren, gedrukt bij C.H.J. van Benthem Jutting te Middelburg. De Gids door Walcheren en Gids voor Middelburg, gedrukt bij J.C & W. Altorffer te Middelburg. Voorts is er gebruik gemaakt van "De monumenten van Middelburg" van W.S. Unger. Ontbrekende gegevens zijn verkregen uit websites en overige publicaties. Voor de juiste adressen hebben we gebruik gemaakt van het "Stratenregister Middelburg", een naslagsysteem betreffende de wijk-, straatnaam- en huisnummerwijzigingen in Middelburg samengesteld door het Gemeentearchief Middelburg in 1989.

Gebruik van foto's uit de Beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed | Historisch-topografische atlas 'Zelandia Illustrata' van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW) Beeldbank Zeeland | Archieven.nl | TU Delft Beeldbank | Rijksmuseum | Collectie glasnegatieven in beheer van Oud Middelburg. Alle foto's zijn aangepast en ingekleurd met de hand door Oud Middelburg. Het garandeert geenszins dat de ingekleurde afbeelding een nauwkeurige weergave is van de daadwerkelijke momentopname.

Auteursrecht
Op sommige op de site aanwezige creaties (vormgeving, beeldmateriaal en teksten) rust intellectueel eigendomsrecht. Wilt u gebruik maken van de publicaties zoals deze op de website worden getoond, met name het beeldmateriaal met brongegevens van de rechthebbenden, kopieer/link dan het webadres van de desbetreffende pagina. Gelieve de afbeeldingen en/of tekst niet geheel of gedeeltelijk te kopiëren, te reproduceren, te plakken of te fotokopiëren, screenshots te maken of te knippen. Hiermee schendt u onze rechten.